Szwajcarski model honorariów architekta - projekt SIA 102 (2024)

To projekt (Entwurf, prSIA 102:2024-11) szwajcarskiej ordynacji świadczeń i honorariów architektów - branżowego standardu SIA, będącego odpowiednikiem niemieckiego HOAI. Dokument był w konsultacji publicznej (Vernehmlassung) do 28 lutego 2025 r. i na każdej stronie nosi zastrzeżenie, że nie ma mocy i nie wolno go stosować; ma zastąpić SIA 102:2020 w ramach edycji 2026, po raz pierwszy zharmonizowanej z pokrewnymi ordynacjami (102/103/105/108).

Sednem dla benchmarku jest model 6 faz projektowych (Phasen 0-6) zgodny z normą SIA 112: od inicjalizacji i planowania strategicznego, przez studia wstępne, projektowanie, przetarg, realizację, aż po użytkowanie. To uporządkowany sposób opisania, za co dokładnie architekt jest wynagradzany na każdym etapie.

Honorarium podstawowe rozkłada się na trzy fazy środkowe, które sumują się do 100%: projektowanie (faza 3) ok. 29-40%, przetarg (faza 4) ok. 18-28% i realizacja (faza 5) ok. 34-52%. Pozostałe fazy (0, 1, 2, 6) ustala się indywidualnie. Ordynacja przewiduje dwie metody kalkulacji - według efektywnego nakładu czasu oraz według cech specyficznych dla projektu - i wymaga, by narzędzia kalkulacyjne opierały się na reprezentatywnych, aktualnych danych statystycznych.

Dla Polski to wzorzec regulacyjny w toczącej się dyskusji o standardach honorariów i zakresie faz projektowych. Uwaga: to wersja robocza - widełki procentowe są orientacyjne, a konkretne stawki godzinowe nie są w tym dokumencie zawarte (ustala się je odrębnie). Pełny projekt (97 stron) zawiera dokument źródłowy SIA.