Konkursy architektoniczne w Polsce na tle Czech i Austrii — 2015-2025
Ile konkursów organizuje się w Polsce?
W latach 2015-2025 zidentyfikowaliśmy w Polsce 485 konkursów architektonicznych — średnio 44 rocznie. Rozpiętość jest duża: od 73 ogłoszeń w 2015 r. do 26-27 w latach 2017 i 2024. W Polsce w tych latach wydawano średnio ok. 8,8 tys. pozwoleń na budowę na obiekty użyteczności publicznej.
Konkurs architektoniczny pozostaje marginalną ścieżką pozyskiwania zleceń publicznych. Kilkadziesiąt postępowań rocznie oznacza, że przeciętny architekt ma z konkursem kontakt raczej sporadyczny, a nie systematyczny. Konkurs nie jest realnym źródłem pozyskiwania zleceń.
więcej mniej
Baza powstała z trzech niezależnych rejestrów (SARP, archikonkurs.pl, architektura.info).
Konkursy na 1000 architektów
W 2024 r. na 1000 architektów przypadło w Polsce 1,8 konkursu, w Czechach 14,2, w Austrii 23,8. Różnica względem obu sąsiadów jest w całym okresie 2015-2025 wielokrotna.
Bezwzględne liczby konkursów są w Polsce i Czechach zbliżone (44 i 50 rocznie), ale polska izba liczy 14,3 tys. architektów wobec 4,3 tys. czeskich i 4,7 tys. austriackich. Po znormalizowaniu wielkością zawodu rynek konkursowy w Polsce okazuje się rząd wielkości płytszy, a szansa architekta na zlecenie z konkursu odpowiednio mniejsza. Wpływa to na większą konkurencję i większe nakłady potrzebne na wykonanie pracy konkursowej.
więcej mniej
Mianownik to stan izby zawodowej w danym roku (IARP, ČKA — członkowie zwyczajni, austriacka izba ZT — architekci wykonujący zawód). Dla Austrii lat 2015-2017 liczba architektów jest szacunkiem interpolacyjnym (izba nie publikowała archiwalnych statystyk), co oznaczamy w dymku wykresu. Rok 2025 dla Austrii jest niedomknięty.
Szerzej o czeskim rynku konkursowym w naszej notatce: rocznik konkursów ČKA 2025.
Ile warta jest dokumentacja względem inwestycji?
Mediana stosunku wartości dokumentacji projektowej do planowanego kosztu inwestycji wynosi w polskich konkursach ok. 5% (204 konkursy z kompletem kwot), w czeskich ok. 8% (200 konkursów).
Ta metryka pokazuje praktykę wyceny pracy projektanta. Czescy zamawiający przeznaczają na prace projektowe zauważalnie większy (ok. 50% większy) odsetek budżetu inwestycji niż polscy.
więcej mniej
Dla Polski liczymy stosunek kosztu przedmiotu zamówienia (dokumentacja + nadzory) do planowanego kosztu inwestycji z regulaminu; dla Czech — analogiczne kwoty z regulaminów ČKA.
Pule nagród po parytecie siły nabywczej
Po przeliczeniu parytetem siły nabywczej średnia pula z lat 2015-2025 w cenach stałych 2025 r. wynosi ok. 130 tys. zł w Polsce, 218 tys. zł w Czechach i 213 tys. zł w Austrii — czyli ok. 1,6-1,7 raza więcej u obu sąsiadów.
Polski konkurs jest nie tylko rzadszy, ale i niżej wyceniony: zamawiający w Czechach i Austrii przeznaczają na nagrody realnie więcej, mimo porównywalnej (CZ) lub mniejszej (AT) skali pojedynczych rynków.
więcej mniej
Przełącznik nad wykresem zmienia ujęcie: ceny bieżące pokazują kwoty z regulaminów, ceny stałe 2025 korygują je o inflację. Kwoty przeliczamy parytetem PPP Eurostatu z roku konkursu (ceny bieżące) albo z roku bazowego po deflacji krajowym CPI (ceny stałe). Średnie liczymy wyłącznie z konkursów o znanej puli większej od zera.
Konkursy uwzględnione w analizie
Wszystkie konkursy z lat 2015-2025 wzięte do analizy, poszeregowane wg kraju i roku. Kwoty w walutach lokalnych (zł / Kč / €); „-" oznacza brak danej w źródle, 0 — potwierdzony brak nagród pieniężnych.
Polska 485 konkursów
2025 56
2024 26
2023 56
2022 49
2021 45
2020 28
2019 33
2018 35
2017 27
2016 57
2015 73
Czechy 546 konkursów
2025 50
2024 60
2023 47
2022 74
2021 47
2020 52
2019 42
2018 37
2017 52
2016 57
2015 28
Austria 1305 konkursów
2025 77
2024 111
2023 119
2022 137
2021 104
2020 131
2019 124
2018 143
2017 128
2016 110
2015 121
Źródła: SARP, archikonkurs.pl, architektura.info (Polska); ČKA — cka.cz (Czechy); architekturwettbewerb.at (Austria). Wartość dokumentacji: PL — koszt przedmiotu zamówienia z regulaminu, CZ — koszt dokumentacji projektowej; Austria nie publikuje tych kwot. Kolumna Dok./inw. = wartość dokumentacji ÷ wartość inwestycji.