Porównanie liczebności izb zawodowych architektów i inżynierów

Dane liczbowe (tabela)
Orientacyjny podział pozwoleń na budowę w 2024 roku według kategorii obiektu i przynależności projektanta (IARP wobec poza IARP).
ProjektantKategoria obiektuLiczba pozwoleń
Poza IARP (PIIB)Kat. I (< 1000 m³)25 644
IARPKat. I (< 1000 m³)36 061
IARPKat. I (> 1000 m³)13 923
Poza IARP (PIIB)Kat. I (> 1000 m³)4387
IARPKat. II, III6099
Poza IARP (PIIB)Kat. II, III5651
IARPPozostałe kategorie9465
Poza IARP (PIIB)Pozostałe kategorie1771

Łącznie 103 001 pozwoleń — IARP 63,6%, poza IARP 36,4%. Źródło: GUNB + IARP, pozwolenia 2024.

Źródło: Główny Urząd Nadzoru Budowlanego (GUNB) - baza danych Rejestru Wniosków Decyzji i Zgłoszeń (RWDZ)
Uwaga: Baza RWDZ zawiera dane, w których pojawiają się niepoprawne dane, omyłki pisarskie i błędy, mogące zniekształcić wyniki prezentowane na wykresach.
Analizowane kategorie I, II, III, V, VI, VII, IX, X, XI, XII, XIII, XIV, XV, XVI, XVII, XVIII, XIX

Orientacyjny podział rynku pozwoleń na budowę w 2024 roku

Diagram pokazuje, jak "masa" pozwoleń na budowę z 2024 roku rozdziela się na poszczególne kategorie, a następnie trafia w ręce dwóch grup zawodowych: architektów IARP oraz inżynierów PIIB. Wykres to mapa podziału "tortu", jakim jest rynek pozwoleń na budowę w Polsce.

Podział ten to konsekwencja obowiązujących przepisów. Prawo Budowlane określa, jakie obiekty mogą projektować inżynierowie budownictwa. Wykres wizualizuje, jak ramy prawne kształtują strukturę rynku usług projektowych w Polsce.

więcej
  • Struktura rynku: Rynek zdominowany przez kategorie I, II i III (łącznie prawie 90% pozwoleń). To głównie budownictwo mieszkaniowe.
  • "Pole bitwy": Największy segment (67%) to budownictwo jednorodzinne do 1000 m³.
  • Podział sił: Architekci IARP zdobywają większą część rynku (64%) niż inżynierowie (36%). Różnice w segmentach:
    • Dominacja IARP: Najsilniejsza pozycja w domach powyżej 1000 m³ (76%) oraz "pozostałych kategoriach" (90%) - złożone obiekty kubaturowe.
    • Równowaga sił: W domach do 1000 m³ podział bardziej wyrównany (59% dla IARP), w kategoriach II i III niemal równowaga (52% dla IARP).
Dane liczbowe (tabela)
Orientacyjny udział pozwoleń na budowę firmowanych przez architektów IARP wobec pozostałych (PIIB) w 2024 roku, według województw.
WojewództwoIARP (%)Poza IARP (%)
opolskie80.0719.93
małopolskie78.8521.15
śląskie73.5426.46
zachodniopomorskie72.1927.81
dolnośląskie67.3132.69
podlaskie67.1432.86
warmińsko-mazurskie64.8335.17
pomorskie63.4436.56
łódzkie63.3336.67
lubelskie61.3238.68
wielkopolskie60.6139.39
mazowieckie58.1741.83
świętokrzyskie57.9342.07
lubuskie55.144.9
kujawsko-pomorskie47.2352.77
podkarpackie46.3753.63

Źródło: GUNB + IARP, opracowanie własne.

Źródło: Główny Urząd Nadzoru Budowlanego (GUNB) - baza danych Rejestru Wniosków Decyzji i Zgłoszeń (RWDZ)
Uwaga: Baza RWDZ zawiera dane, w których pojawiają się niepoprawne dane, omyłki pisarskie i błędy, mogące zniekształcić wyniki prezentowane na wykresach.
Analizowane kategorie I, II, III, V, VI, VII, IX, X, XI, XII, XIII, XIV, XV, XVI, XVII, XVIII, XIX

Orientacyjny podział rynku pozwoleń na budowę między IARP i PIIB w województwach

Wykres słupkowy pokazuje orientacyjny, procentowy podział "rynku pozwoleń na budowę" między architektów (IARP) a inżynierów budownictwa z PIIB w poszczególnych województwach. Wykres to regionalne rozwinięcie wniosków z analizy korelacji. Pokazuje, jak bardzo zróżnicowana jest Polska pod względem dominacji jednej lub drugiej grupy zawodowej.

Wykres ten dowodzi, że polski rynek budowlany nie jest jednolity. Jego struktura i dynamika są silnie uzależnione od lokalnej specyfiki, w tym przede wszystkim od podaży wykwalifikowanych specjalistów.

więcej
  • "Architektoniczne" vs. "inżynierskie" regiony: Wykres wyraźnie dzieli Polskę na regiony, gdzie to architekci zdobywają większość rynku (np. opolskie, małopolskie) oraz te, gdzie silniejszą pozycję mają inżynierowie (np. podkarpackie, kujawsko-pomorskie).
  • Prawo podaży i popytu w praktyce: Ta mapa sił jest bezpośrednim wynikiem działania prawa podaży i popytu. W regionach z dużą liczbą architektów i silnymi ośrodkami akademickimi (co widać na mapie nasycenia rynku), konkurencja jest tak duża, że architekci "przejmują" większą część zleceń. W regionach, gdzie architektów jest mniej, inżynierowie naturalnie wypełniają tę lukę.
Dane liczbowe (tabela)
Zagęszczenie architektów IARP i udział PIIB w pozwoleniach na budowę, 2024, według województw.
WojewództwoArchitekci IARPLudnośćNa 1000 mieszk.Udział PIIB (%)
dolnośląskie16142 868 2420,5633
kujawsko-pomorskie2611 984 4790,1353
lubelskie3281 996 4400,1639
lubuskie172969 8190,1845
mazowieckie25715 508 3220,4742
małopolskie20913 429 0840,6121
opolskie215930 2960,2320
podkarpackie3992 062 9970,1954
podlaskie4251 132 6410,3835
pomorskie12652 359 4930,5437
warmińsko-mazurskie2331 349 1720,1735
wielkopolskie11973 479 9860,3439
zachodniopomorskie6721 622 7600,4128
łódzkie8402 345 9240,3637
śląskie15864 291 4410,3726
świętokrzyskie2431 157 9910,2142

Współczynnik korelacji Pearsona r = -0,51. Źródło: IARP, GUS, opracowanie własne.

Źródło: Główny Urząd Nadzoru Budowlanego (GUNB) - baza danych Rejestru Wniosków Decyzji i Zgłoszeń (RWDZ)
Uwaga: Baza RWDZ zawiera dane, w których pojawiają się niepoprawne dane, omyłki pisarskie i błędy, mogące zniekształcić wyniki prezentowane na wykresach.
Analizowane kategorie I, II, III, V, VI, VII, IX, X, XI, XII, XIII, XIV, XV, XVI, XVII, XVIII, XIX

Korelacja: Zagęszczenie architektów IARP vs. udział inżynierów PIIB w rynku

Wykres punktowy (rozrzutu) pokazuje zależność między dwoma zjawiskami na poziomie województw: Na osi poziomej (X) - "Zagęszczenie" rynku przez architektów (ilu ich jest na 1000 mieszkańców) oraz Na osi pionowej (Y) - Procentowy udział inżynierów budownictwa (PIIB) w rynku pozwoleń na budowę. Każdy punkt to jedno województwo. Linia przerywana to linia trendu, która pokazuje ogólny kierunek zależności. Ten wykres odpowiada na pytanie: czy tam, gdzie jest dużo architektów, inżynierowie budownictwa mają trudniej w uzyskiwaniu pozwoleń na budowę obiektów kubaturowych? Innymi słowy, czy te dwie grupy zawodowe konkurują o ten sam "tort" zleceń?

Zrozumienie tej korelacji jest kluczowe dla obu grup zawodowych. Pokazuje, że rynek usług projektowych to system naczyń połączonych. Prawo podaży i popytu tu działa – im więcej specjalistów w jednej dziedzinie, tym silniejsza presja konkurencyjna, która może "wypychać" z rynku przedstawicieli drugiej profesji.

więcej
  • Korelacja ujemna: Widoczna na wykresie linia trendu opada. Oznacza to korelację ujemną. Mówiąc prościej: w województwach, gdzie jest więcej architektów na tysiąc mieszkańców, mniejszy jest procentowy udział inżynierów w rynku pozwoleń.
  • Kto wygrywa konkurencję? Taka zależność sugeruje, że w warunkach większej konkurencji (czyli tam, gdzie jest więcej architektów), to właśnie architekci "wygrywają" rywalizację z inżynierami o zlecenia na projektowanie architektoniczne. Na rynkach z dużą podażą architektów (jak Małopolska czy Pomorze), to oni przejmują większą część rynku, zostawiając relatywnie mniej miejsca dla inżynierów. Na rynkach "rzadszych" w architektów (jak Podkarpacie czy Kujawsko-Pomorskie), inżynierowie mają silniejszą pozycję.
  • Specyfika regionalna: Rozkład punktów pokazuje też specyfikę regionalną. Województwa leżące daleko od linii trendu to anomalie – miejsca, gdzie ta zależność jest z jakiegoś powodu zaburzona, np. przez specyficzną cechę rynku lub błąd.