Ekonomia samodzielnych biur architektonicznych w Niemczech - BAK 2024

Ogólnoniemiecka ankieta strukturalna izb architektów (Strukturbefragung), za rok sprawozdawczy 2023, w części dotyczącej samodzielnych członków izb (N=5 150 z 17 093 wszystkich odpowiedzi). To jeden z najbogatszych europejskich obrazów ekonomiki małego biura architektonicznego - i mocny benchmark dla polskich samozatrudnionych architektów. Biura są przeważnie małe: 35% samodzielnych prowadzi działalność jednoosobową.

Przychód honorarowy na osobę (Honorarumsatz pro Kopf) w 2023 r. miał medianę 82 000 EUR (średnia 93 236) i rośnie z wielkością biura - od 70 300 EUR w jednoosobowych do 106 260 EUR w biurach 10+ osób. Co istotne, mediana wzrosła o ok. 46% względem 2013 r. Nadwyżka na właściciela (Überschuss, czyli przychód minus koszty, ale bez wynagrodzenia właściciela) miała medianę 73 800 EUR - rozpiętą od 49 500 (jednoosobowe) do 190 283 EUR (10+ osób).

Stawki godzinowe rozliczane z klientem (mediana 2023) tworzą czytelną drabinę: właściciel/partner 95 EUR, zatrudniony architekt-członek izby 85 EUR, absolwent bez członkostwa 75 EUR, pracownik techniczny 65 EUR. Czas pracy jest długi: samodzielni pracują średnio 49, a w medianie 50 godzin tygodniowo, przy czym 75% przekracza 40 godzin. W strukturze kosztów biura 74% to koszty osobowe (łącznie z wyliczonym wynagrodzeniem właściciela).

Honoraria wciąż w dużej mierze opierają się na taryfie HOAI: w 2023 r. 49% rozliczono według HOAI, a kolejne 22% według HOAI w wersji uzgodnionej - mimo wyroku TSUE z 2019 r. znoszącego wiążące stawki minimalne i maksymalne. Udział w konkursach jest niszowy (17% samodzielnych, średnio 3,9 konkursu, ~300 godzin nakładu na uczestnictwo). Pełne dane (271 stron) zawiera raport źródłowy BAK.