Ile kosztuje regulacja zawodu architekta w UK - ARB 2024
Sprawozdanie brytyjskiego regulatora zawodu architekta (ARB): ekonomika nadzoru finansowanego z opłat architektów - benchmark kosztu regulacji dla polskiej IARP.
Brytyjski regulator architektów (ARB) utrzymuje się niemal w całości z opłat architektów (9,06 mln GBP) i w 2024 r. zamknął rok deficytem 373 tys. GBP.
Architects Registration Board (ARB) to brytyjski ustawowy regulator zawodu architekta, powołany Architects Act z 1997 r. i nadzorowany przez Board mianowany przez Privy Council. Jego roczne sprawozdanie finansowe za 2024 r. pokazuje, ile kosztuje utrzymanie krajowego regulatora architektury - i kto za to płaci. To benchmark dla dyskusji o kosztach regulacji zawodu w Polsce (IARP).
Odpowiedź jest jednoznaczna: regulator finansują sami architekci. Z 9,57 mln GBP przychodów operacyjnych (wzrost o 15,7% r/r) aż 9,06 mln GBP to opłaty rejestracyjne i utrzymaniowe wnoszone przez architektów - z czego opłaty utrzymaniowe (retention fees) stanowiły 8,53 mln GBP. Pozostałe wpływy to m.in. egzaminy dla architektów z zagranicy (402 tys. GBP).
Rok 2024 zamknął się jednak na minusie. Koszty operacyjne wzrosły do 10,44 mln GBP, dając deficyt operacyjny 875 tys. GBP i wynik netto po podatku -373 tys. GBP - wobec nadwyżki 1,22 mln GBP rok wcześniej. Po stronie kadrowej ARB zatrudniał 60 osób; mediana wynagrodzenia wyniosła 41 980 GBP, a najwyższe wynagrodzenie 150 418 GBP, co daje rozpiętość 3,58x. Rotacja kadr wzrosła do 17%.
Uwaga metodologiczna: ten konkretny dokument (sprawozdanie roczne i finansowe) nie zawiera danych demograficznych rejestru - liczby architektów w rejestrze ani spraw o ochronę tytułu "architect". ARB publikuje je osobno, na stronie "facts and figures". Dane finansowe są jedynie pośrednim proxy wielkości rejestru (przez opłaty utrzymaniowe). Pełne sprawozdanie (63 strony) zawiera raport źródłowy ARB.